Oruç Diyeti Diş Eti İltihabını Azaltabilir mi?

Hızlı Erişim / İçindekiler

• Diş Eti Hastalığı Neden Bu Kadar Yaygın?
• Düşük Kalorili Oruç Programında Ne Gözlendi?
• Kalori Kısıtlaması İltihabı Nasıl Etkiliyor?

Diş eti hastalıkları çoğu kişinin yalnızca ağız ve diş sağlığını ilgilendiren bir sorun olduğunu düşündüğü rahatsızlıklar arasında yer alıyor. Oysa son yıllarda yapılan çalışmalar tabloyu daha geniş bir çerçevede ele alıyor. Diş eti iltihabı ile kalp-damar hastalıkları, diyabet ve kronik inflamasyon arasında bağlantılar bulunduğunu gösteren araştırmaların sayısı giderek artıyor.

Bu nedenle araştırmacılar artık yalnızca diş fırçalama alışkanlıklarına veya profesyonel diş temizliğine odaklanmıyor. Beslenme düzeni, uyku kalitesi, fiziksel aktivite ve metabolik sağlık gibi unsurların da ağız sağlığını nasıl etkilediği araştırılıyor.

King's College London tarafından yürütülen yeni bir çalışma, bu alana farklı bir bakış getirdi. Araştırmacılar, düşük kalorili ve orucu taklit eden bir beslenme programının diş eti hastalığıyla ilişkili iltihap belirtilerini azaltıp azaltamayacağını incelemek istedi. Altı ay süren araştırmanın sonunda elde edilen sonuçlar, tabağımızdaki yiyeceklerin diş eti sağlığı üzerinde düşünüldüğünden daha fazla etkisi olabileceğini ortaya koydu.

Çalışma küçük ölçekli olsa da ağız sağlığı ile genel vücut sağlığı arasındaki ilişkinin ne kadar karmaşık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Araştırmacılar, gelecekte diş eti hastalıklarının tedavisinde yaşam tarzı değişikliklerinin daha fazla yer bulabileceğini düşünüyor.

Diş Eti Hastalığı Neden Bu Kadar Yaygın?

Periodontitis olarak bilinen ileri düzey diş eti hastalığı, dünya genelinde milyonlarca insanı etkiliyor. Hastalık, dişleri çevreleyen dokuların iltihaplanmasıyla başlıyor ve zaman içinde kemik kaybına kadar ilerleyebiliyor. Tedavi edilmediğinde diş kayıplarıyla sonuçlanabilen ciddi bir sağlık sorunu niteliğinde.

Geleneksel tedaviler genellikle diş yüzeylerindeki plak birikiminin temizlenmesine dayanıyor. Diş taşı temizliği, kök yüzeyi düzleştirme işlemleri ve ağız hijyeninin iyileştirilmesi bu yaklaşımın temel parçaları arasında bulunuyor.

Ancak son dönemde yapılan çalışmalar yalnızca bakterilere odaklanmanın yeterli olmayabileceğini gösteriyor. İnsan vücudundaki kronik iltihap düzeyinin de diş eti hastalığının şiddetini etkileyebildiği düşünülüyor. İşte bu noktada beslenme alışkanlıkları devreye giriyor.

Özellikle işlenmiş karbonhidratların yoğun tüketildiği beslenme düzenlerinin vücutta iltihabi süreçleri artırabildiği uzun süredir biliniyor. Aynı şekilde fazla enerji alımının metabolik stres oluşturduğu ve bağışıklık sisteminin çalışma biçimini etkileyebildiği de çeşitli araştırmalarda ortaya konmuş durumda.

Bu nedenle araştırmacılar, sağlık haberleri içerisinde son yıllarda sıkça gündeme gelen aralıklı oruç ve kalori kısıtlaması yöntemlerinin diş eti hastalığı üzerinde de etkili olup olmadığını anlamaya çalışıyor.

Düşük Kalorili Oruç Programında Ne Gözlendi?

Araştırma kapsamında İspanya'daki çeşitli hastanelerden 28 periodontitis hastası çalışmaya dahil edildi. Katılımcılar iki gruba ayrıldı. Bir grup normal beslenme düzenine devam ederken diğer grup düşük kalorili ve orucu taklit eden özel bir programa katıldı.

Programın ilk iki gününde günlük enerji alımı yaklaşık 1100 kaloriyle sınırlandırıldı. Sonraki üç gün boyunca bu miktar 750 kaloriye kadar düşürüldü. Altıncı gün daha yumuşak gıdalarla kalori miktarı kademeli olarak artırıldı ve yedinci gün katılımcılar normal beslenme düzenlerine geri döndü.

Bu döngü altı ay boyunca üç kez tekrarlandı. Araştırmacıların aktardığına göre katılımcıların büyük bölümü programın uygulanabilir olduğunu ve ciddi zorluk yaşamadıklarını bildirdi.

Altı ayın sonunda hem kan örnekleri hem de diş ile diş eti arasındaki küçük boşlukta bulunan koruyucu sıvıdan alınan örnekler analiz edildi. Amaç, iltihapla ilişkili biyolojik göstergelerde değişiklik olup olmadığını belirlemekti.

Sonuçlar dikkat çekiciydi. Oruç benzeri programı uygulayan grupta hem kan dolaşımında hem de diş eti dokularında iltihap göstergeleri daha düşük seviyelerde bulundu. Ayrıca vücuttaki genel inflamasyonu değerlendirmek için sık kullanılan C-reaktif protein düzeylerinde de azalma görüldü.

Bunun yanında diş eti dokusuna özgü bazı iltihap belirteçlerinde de düşüş kaydedildi. Bulgular, kalori kısıtlamasının yalnızca kilo kontrolüyle ilgili olmadığını, bağışıklık sisteminin davranışını da etkileyebileceğini düşündürüyor.

Kalori Kısıtlaması İltihabı Nasıl Etkiliyor?

Araştırmacılara göre bu etkinin arkasında birden fazla mekanizma bulunabilir. İlk olasılık oksidatif stres düzeyindeki azalma. Oksidatif stres, hücrelere zarar verebilen ve iltihaplanmayı tetikleyebilen biyolojik süreçlerin genel adı olarak tanımlanıyor.

Yüksek kalorili beslenme düzenleri ve rafine karbonhidrat açısından zengin gıdalar bu yükü artırabiliyor. Kekler, bisküviler, şekerli atıştırmalıklar ve benzeri ürünler sık tüketildiğinde vücudun iltihabi tepkilerini güçlendirebiliyor.

Kalori alımının geçici olarak sınırlandırılması ise bu baskının azalmasına yardımcı olabilir. Böylece bağışıklık sistemi daha dengeli çalışabilir ve kronik inflamasyon seviyeleri düşebilir.

Araştırmacıların üzerinde durduğu bir diğer ihtimal bağırsak ve ağız mikrobiyotasıyla ilgili. İnsan vücudunda yaşayan milyarlarca bakteri yalnızca sindirim sistemiyle değil, bağışıklık sistemiyle de yakın ilişki içinde. Beslenme düzenindeki değişikliklerin bu mikrobiyal toplulukları etkileyebileceği ve bunun da diş eti sağlığına yansıyabileceği düşünülüyor.

Ancak araştırma ekibi bu konuda kesin sonuçlara ulaşmak için daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Özellikle diyabet gibi bazı sağlık sorunlarına sahip bireylerde uzun süreli kalori kısıtlamasının dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.

Önümüzdeki yıllarda daha geniş katılımlı araştırmalar yapılması halinde, düşük kalorili oruç programları standart diş eti tedavilerine yardımcı bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Yine de uzmanlar mevcut bulguların tek başına tedavi önerisi olarak yorumlanmaması gerektiğini belirtiyor. Şimdilik eldeki veriler, ağız sağlığının yalnızca diş fırçasıyla değil, günlük yaşam alışkanlıklarının bütünüyle şekillendiğini gösteren yeni bir halka niteliğinde.

Kaynak: sciencedaily.com Can fasting fight gum disease? Scientists find surprising link

BilimBox Yorumu: Diş eti hastalıkları uzun yıllar boyunca büyük ölçüde yerel bir problem olarak değerlendirildi. Sorun ağızda başlıyor, tedavi de ağız içinde uygulanıyordu. Son dönemde ortaya çıkan çalışmalar ise insan vücudunun parçalar halinde değil, bir bütün olarak çalıştığını yeniden hatırlatıyor. Bu araştırmanın dikkat çekici tarafı da tam olarak burada yatıyor. Çalışma, yediğimiz yiyeceklerin yalnızca kilomuzu ya da kan şekeri seviyemizi değil, diş eti dokularının verdiği iltihap tepkisini de etkileyebileceğini gösteriyor. Elbette 28 kişilik bir araştırma kesin sonuçlar çıkarmak için yeterli değil. Ancak elde edilen veriler gelecekte diş hekimliği ile beslenme biliminin daha yakın çalışabileceğine işaret ediyor. Belki de ileride periodontitis tedavisinde yalnızca ağız hijyeni önerileri değil, kişiye özel beslenme programları da reçetenin bir parçası haline gelecek. Özellikle kronik inflamasyonun birçok hastalığın ortak paydası olarak görülmeye başlandığı günümüzde, ağız sağlığı ile metabolik sağlık arasındaki bağın daha ayrıntılı anlaşılması tıbbın farklı alanlarını birbirine yaklaştırabilir. Bu çalışma da o uzun hikâyenin yeni bölümlerinden biri gibi görünüyor.