Arizona’da Kar Yok Oldu, San Carlos Baraj Gölü Kurudu: Milyonlarca Balık Öldü
Hızlı Erişim / İçindekiler
- Dağlardaki Kar Dokusu Neden Sıfıra İndi?
- Barajda Oksijen Bitti: Toplu Balık Ölümleri Başladı
- Coolidge Barajı'nın Kuraklık Geçmişi ve Gelecek Tahminleri
Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona eyaletindeki en büyük su rezervuarlarından biri olan San Carlos Baraj Gölü, Gila Nehri havzasını besleyen dağlardaki kar yağışının tamamen durmasıyla yok olma noktasına geldi. Kış aylarında Mogollon Dağları ve Black Range zirvelerine düşmesi gereken kar miktarının rekor düzeyde azalması, bahar aylarında nehirleri besleyen erime sularını tamamen kesti. Coolidge Barajı tarafından tutulan ve normal şartlarda uçsuz bucaksız bir gölü andıran devasa su kütlesi, doluluk oranının yüzde 1'in altına gerilemesiyle adeta bir çamur deryasına dönüştü. Yaşanan bu ani hidrolojik çöküş, su ekosistemini bir gecede yok ederken bölgede geniş çaplı bir çevre felaketine kapı araladı.
Dağlardaki Kar Dokusu Neden Sıfıra İndi?
2026 yılı kış mevsimi, Arizona ve Yeni Meksika sınırındaki dağlık bölgeler için tam bir kuraklık felaketi getirdi. Gila Nehri havzasındaki kar kalınlığı, son otuz yılın ortalamasının sadece yüzde 2'si seviyesinde kaldı. Dağlarda su birikemeyince, nisan ayında nehirlerin akış hızı normal değerlerin yüzde 39'una kadar geriledi. Haziran ayına gelindiğinde ise tarımsal sulama için aşağı havzaya bırakılmak zorunda kalınan su, barajdaki su hacmini kritik seviyenin altına indirdi. Landsat uydularından alınan en son görüntüler, felaketin boyutunu tüm çıplaklığıyla sergiliyor. 2023 yılının haziran ayında yüzde 60 dolulukla çevresindeki söğüt, kavak ve ılgın ağaçlarına hayat veren göl yatağı, şu an tamamen kurumuş bir toprak parçasından ibaret. Doğal dengenin bu denli hızlı bozulması, bölgedeki yaban hayatı ve sucul biyoloji dengesi üzerinde geri dönülemez yaralar açıyor.
Barajda Oksijen Bitti: Toplu Balık Ölümleri Başladı
Su seviyesinin birkaç yüz akre-feete kadar düşmesi, su sıcaklığının aşırı yükselmesine ve sudaki çözünmüş oksijen miktarının sıfırlanmasına neden oldu. Yaşanan bu ani hipoksi dalgası, gölde yaşayan neredeyse tüm balık popülasyonunu birkaç gün içinde telef etti. San Carlos Rekreasyon ve Yaban Hayatı Departmanı, göl yüzeyini kaplayan milyonlarca çürüyen balığın insan sağlığı için büyük bir tehdit oluşturduğunu belirterek rezervuarı süresiz olarak ziyarete ve kullanıma kapattı. Telef olan türler arasında levrek, turna, kedi balığı ve göle yapay olarak bırakılan alabalık türleri yer alıyor. Yetkililer, çürüme nedeniyle havaya yayılan gazların ve suya karışan bakterilerin salgın hastalıklara yol açabileceği konusunda yerel halkı sert bir dille uyardı. Çevredeki tarım arazileri de bu kirlilikten payını alma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Coolidge Barajı'nın Kuraklık Geçmişi ve Gelecek Tahminleri
Her ne kadar mevcut durum dehşet verici olsa da San Carlos Baraj Gölü'nün geçmişi bu tarz kuruma olaylarına yabancı değil. 1930 yılında inşa edilen Coolidge Barajı, o günden bu yana en az 20 kez tamamen kurudu. Hatta barajın açılış töreninde bile göl yatağında su yerine otların bittiği, dönemin ünlü mizahçılarının bu durumu tiye aldığı biliniyor. Bölgedeki yaşlı yerel kaynaklar, benzer büyüklükteki toplu balık ölümlerinin en son 1976 ve 2018 yıllarında da yaşandığını, özellikle 1976'daki felaketten sonra göl ekosisteminin kendine gelebilmesi için tam beş yıl geçmesi gerektiğini hatırlatıyor. Bilim insanları, Pasifik Okyanusu'nda güçlenen El Niño koşullarının yaz sonunda yoğun muson yağmurlarını bölgeye taşıyabileceğini umut etse de çok yıllık kalıcı kuraklığın etkilerini silmek o kadar kolay olmayacak gibi görünüyor.
Kaynak: sciencedaily.com Arizona reservoir nearly vanishes after snowpack collapse triggers massive fish kill
BilimBox Yorumu: Arizona'da yaşanan bu çevre felaketi, iklim krizinin artık uzak bir gelecek senaryosu değil, kapımızdaki ani bir yıkım dalgası olduğunu gösteriyor. Bir su rezervuarının sadece birkaç ay içinde yüzde 60 doluluktan yüzde 1'in altına düşmesi, hidrolojik dengenin ne kadar hassas iplere bağlı olduğunun kanıtı. Dağlardaki kar dokusunun erimesi veya hiç oluşmaması, tüm nehir sistemlerini felç eden bir zincirleme reaksiyon başlatıyor. Bu durum sadece balıkların ölümü ya da barajların kurumasıyla sınırlı kalmayacak; bölgedeki tarımsal üretimi, yeraltı su kaynaklarını ve en nihayetinde insan yerleşimlerini doğrudan tehdit edecek. Doğanın bize verdiği bu sert uyarı, su yönetim politikalarımızı acilen radikal bir şekilde değiştirmemiz gerektiğini, aksi takdirde kuruyan göllerin ve yok olan ekosistemlerin geri dönüşünün çok daha maliyetli ve acılı olacağını gösteriyor.