Alaska’da Isınan Sular, İstilacı Kuzey Turnasını Daha Yırtıcı Hale Getiriyor

Alaska’daki nehir sularının ısınması, istilacı kuzey turnası balıklarının beslenme davranışlarını önemli ölçüde değiştiriyor. Bilim insanları, bu balıkların artık çok daha fazla avlandığını ve özellikle genç bireylerin balık tüketimini %60’tan fazla artırdığını tespit etti.

Artan su sıcaklıkları, balıkların metabolizmasını hızlandırarak daha fazla enerji ihtiyacına yol açıyor. Bu durum, turnaların avlanma sıklığını artırırken, özellikle zaten baskı altında olan somon popülasyonları için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Bilim İnsanları Uzun Dönem Verileri Karşılaştırdı

Alaska Fairbanks Üniversitesi’nden araştırmacılar, ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi tarafından Deshka Nehri’nden 2021–2022 yazlarında toplanan kuzey turnası örneklerinin mide içeriklerini inceledi. Bu veriler, yaklaşık on yıl önce aynı bölgeden alınan örneklerle karşılaştırıldı.

Sonuçlar, tüm yaş gruplarındaki turnaların artan sıcaklıklarla birlikte daha fazla balık tükettiğini gösterdi. Özellikle bir yaşındaki genç balıkların tüketimi %63 oranında arttı.

Çalışma Biological Invasions dergisinde yayımlandı.

Isınma Eğilimi Belirgin Şekilde Artıyor

Bölge, uzun süredir artan bir ısınma eğilimi yaşıyor. 1919’dan bu yana yaz ayı ortalama hava sıcaklıkları yaklaşık 3°F (1,6°C) yükseldi. Son on yılda ise ek olarak 0,8°F (0,4°C) artış kaydedildi.

Deshka Nehri’nin su sıcaklıkları da son yıllarda tarihsel ortalamaların üzerinde seyrediyor. Bilim insanları, bu eğilimin yüzyıl boyunca devam edeceğini öngörüyor.

Modeller, 2100 yılına kadar kuzey turnalarının besin tüketiminin %6 ila %12 oranında daha da artabileceğini gösteriyor.

Isınan Su, Yırtıcıları Güçlendiriyor

Artan su sıcaklığı, tüm tatlı su ekosistemlerinde benzer etkilere yol açıyor. Metabolizması hızlanan yırtıcı balıklar daha fazla enerjiye ihtiyaç duyuyor ve daha agresif şekilde avlanıyor.

Bu durum özellikle Güney-Orta Alaska için kritik önem taşıyor. Çünkü kuzey turnası bölgeye yasa dışı olarak sokulmuş istilacı bir tür ve Chinook ile coho somonlarıyla aynı habitatı paylaşıyor.

İlginç bir şekilde, turna balıklarının mide içeriklerinde bulunan somon sayısının son on yılda azaldığı gözlendi. Araştırmacılar bunun, azalan somon popülasyonlarından kaynaklandığını düşünüyor.

Somon Popülasyonları Çoklu Baskı Altında

Uzmanlara göre somonlar yalnızca iklim değişikliği nedeniyle değil, aynı zamanda artan yırtıcı baskısı nedeniyle de zor durumda. Bu durum, ekosistemde çifte bir baskı oluşturuyor.

Bilim insanları, istilacı türler ve iklim değişikliğinin birlikte tatlı su balıklarının yok oluş riskini artırabileceği konusunda uyarıyor.

Ekosistemde Zincirleme Etkiler

Alaska Fairbanks Üniversitesi’nden Erik Schoen, somonların ekosistemin sadece bir parçası olduğunu ve sıcaklık artışının tüm besin zincirini etkilediğini belirtiyor.

Araştırmacılara göre iklim değişikliği yalnızca doğrudan etkiler yaratmıyor; aynı zamanda yırtıcılar, avlar ve hastalıklar üzerinden dolaylı etkilerle de ekosistemi şekillendiriyor.

Çalışmaya ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu ve ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi’nden uzmanlar da katkı sağladı.

Kaynak: Biological Invasions