COVID İlacı Sonrası Bebeğin Gözleri Maviye Döndü: Doktorları Şaşkına Çeviren Nadir Vaka

Tayland’ın başkenti Bangkok’ta yaşayan 6 aylık bir bebeğin göz renginin COVID-19 tedavisinin ardından aniden mavi-mora dönmesi, tıp dünyasında dikkat çeken sıra dışı vakalardan biri olarak kayıtlara geçti. Doktorlar, değişimin favipiravir adlı antiviral ilaçla bağlantılı olabileceğini belirtti.

Bilim insanlarına göre olay, nadir görülen ilaç yan etkilerinin insan vücudunda ne kadar şaşırtıcı sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Üstelik bu vaka, çocuk hastalarda göz renginin geçici olarak değişmesiyle ilişkilendirilen ilk resmi kayıt olarak öne çıkıyor.

Vaka raporu, Frontiers in Pediatrics dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, ilacın kornea üzerinde floresan benzeri bir etki yaratmış olabileceğini düşünüyor.

Her Şey Basit Bir Ateş ve Öksürükle Başladı

Bangkok’taki 6 aylık erkek bebek, 24 saat boyunca devam eden ateş ve öksürük şikâyeti sonrası hastaneye götürüldü. Doktorlar tarafından yapılan COVID-19 testi pozitif çıktı.

Hekimler bunun üzerine favipiravir tedavisi başlattı. Favipiravir, influenza, Ebola ve bazı enterovirüsler gibi RNA virüslerine karşı kullanılan geniş spektrumlu antiviral ilaçlardan biri olarak biliniyor. Koronavirüslerin de RNA tabanlı olması nedeniyle ilaç, 2020 yılından itibaren COVID-19 tedavisinde de kullanılmaya başlanmıştı.

Tedavi planına göre bebeğe ilk gün favipiravir tabletleri verildi, sonraki dört gün boyunca ise ilacın sıvı formunun uygulanması planlandı. Ancak tedavinin başlamasından yaklaşık 18 saat sonra beklenmedik bir gelişme yaşandı.

Bebeğin annesi, normalde koyu kahverengi olan gözlerin mavi-mor tonlarına dönüştüğünü fark etti.

Kornea Güneş Işığında Mavi Göründü

Doktorların yaptığı incelemede, gözün ön kısmını kaplayan saydam kubbe şeklindeki kornea tabakasının özellikle güneş ışığında belirgin şekilde mavi göründüğü kaydedildi.

İlginç olan nokta ise bu renk değişiminin yalnızca gözlerde ortaya çıkmasıydı. Bebeğin cildinde, saçında veya tırnaklarında herhangi bir renk değişimi görülmedi.

Doktorlar kısa süre içinde favipiravir ilacının bu sıra dışı yan etkiye neden olmuş olabileceğinden şüphelenmeye başladı.

Aslında bu durum tamamen ilk kez yaşanmıyordu. 2021 yılında Hindistan’ın Goa bölgesindeki doktorlar da COVID-19 nedeniyle favipiravir kullanan 20 yaşındaki bir erkekte benzer mavi kornea vakası bildirmişti.

O olayda da hastanın korneasında mavimsi renk değişimi oluşmuş ve ilaç kesildikten sonra gözler ertesi gün normal rengine dönmüştü.

Bilim İnsanları Floresan Kimyasallardan Şüpheleniyor

Uzmanlara göre bu sıra dışı renk değişimi, vücudun favipiraviri parçalama şekliyle bağlantılı olabilir.

Londra Oftalmoloji Merkezi’nden göz cerrahı Dr. Vik Sharma, ilacın parçalanması sırasında ortaya çıkan floresan özellikli kimyasalların korneada birikmiş olabileceğini belirtiyor.

Bu teori, daha önce Türkiye’de bildirilen benzer vakalarla da destekleniyor. İstanbul’daki doktorlar, 2021 yılında favipiravir kullanan dört kadın COVID-19 hastasında mavi-yeşil floresan benzeri parlamalar gözlemlemişti.

Bu hastaların saçları ve tırnakları, ultraviyole ışık kullanan Wood lambası altında parlak mavi-yeşil tonlarda görünüyordu.

Daha sonra Türk araştırmacılar favipiravir tabletlerinin hem katı hem de suda çözünmüş hallerinde floresan özellik gösterdiğini belgeledi. Bu bulgu, ilacın göz yüzeyindeki renk değişimiyle doğrudan ilişkili olabileceği ihtimalini güçlendirdi.

Renk Değişimi Geçiciydi

Bebeğin COVID-19 belirtileri üç günlük favipiravir tedavisinin ardından iyileşmeye başladı. Beşinci gün ise çocuk doktoru ilacın kesilmesine karar verdi.

Favipiravir bırakıldıktan yaklaşık beş gün sonra bebeğin korneası yeniden normal rengine döndü.

İki hafta sonra yapılan göz muayenesinde ise korneanın tamamen temiz olduğu, herhangi bir mavi renklenme veya floresan belirtisi bulunmadığı tespit edildi.

Doktorlar, yetişkin vakasında renk değişiminin çok daha hızlı kaybolmasına rağmen bebekte sürecin daha uzun sürmesinin nedenini tam olarak açıklayamadı.

Araştırmacılar, yaş faktörünün ve ilaç dozunun bu gecikmede rol oynamış olabileceğini düşünüyor.

Bebeklerde Yan Etkiler Daha Farklı Görünebilir

Uzmanlar ayrıca favipiravirin vücutta ürik asit seviyesini artırabileceğini ve bunun idrar miktarını azaltabileceğini belirtiyor.

Eğer bebek daha az idrara çıktıysa, göz rengini etkileyen floresan bileşikler vücutta daha uzun süre kalmış olabilir.

Favipiravirin yaygın olmayan yan etkileri arasında ishal, kandaki ürik asit seviyesinde yükselme ve bağışıklık sisteminde görev yapan nötrofil hücrelerinde azalma yer alıyor.

Daha nadir görülen diğer etkiler arasında mide ağrısı, mide bulantısı ve kan pıhtılaşmasında rol oynayan trombosit seviyelerinde düşüş bulunuyor.

Tıp Dünyasında İlk Çocuk Vakası Olarak Kayda Geçti

Doktorlara göre bu vaka, favipiravirin kornea rengini değiştirdiği ilk olay değil. Ancak bir çocuk hastada göz renginin geçici olarak maviye dönmesiyle ilişkilendirilen ilk resmi vaka olması nedeniyle büyük önem taşıyor.

Araştırmacılar, nadir ilaç yan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için benzer vakaların dikkatle takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Gökhan Yalta’nın Yorumu

Bu vaka, modern tıpta hâlâ tam olarak öngörülemeyen biyolojik reaksiyonların bulunduğunu gösteriyor. Özellikle antiviral ilaçların çocuk hastalardaki etkileri yetişkinlerden farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor. Göz renginin geçici olarak değişmesi dramatik görünse de olayın tamamen geri döndürülebilir olması dikkat çekici.

Ayrıca bu tür vakalar, ilaç güvenliği araştırmalarının yalnızca yaygın yan etkiler üzerine değil, çok nadir görülen biyolojik tepkiler üzerine de yoğunlaşması gerektiğini ortaya koyuyor. Çünkü tıp tarihinde büyük keşiflerin önemli kısmı, başlangıçta “garip” görünen vakaların dikkatle incelenmesiyle ortaya çıktı.

Kaynak: Frontiers in Pediatrics / Live Science