17. Yüzyıl Maryland Mezarlığında Şaşırtan DNA İzleri
ABD’nin Maryland eyaletinde yapılan yeni bir Arkeoloji araştırması, 17. yüzyıl kolonial dönemine ait mezarlıklarda beklenmedik bir tabloyu ortaya çıkardı. St. Mary’s City’de bulunan Brick Chapel çevresindeki kazılarda, yalnızca dönemin önde gelen Avrupalı yerleşimcilerine değil, aynı zamanda farklı sosyal statülerden bireylere de ait kalıntılar bulundu. En dikkat çekici bulgu ise, Afrika kökenli olduğu belirlenen 8 yaşındaki bir çocuğun, Avrupa kökenli ailelerle aynı mezarlık alanına gömülmüş olmasıydı. Bu durum, dönemin sosyal yapısı ve gömü pratiklerine dair bilinen birçok varsayımı sorgulatıyor.
Araştırma kapsamında incelenen 49 iskeletin genetik analizleri, Maryland kolonisinin sanılandan çok daha karmaşık bir demografik yapıya sahip olduğunu gösterdi. Özellikle Brick Chapel çevresindeki gömüler, İngiltere’nin batısı ve Galler kökenli yerleşimcilerin ağırlığını ortaya koyarken, aynı alanda farklı kökenlere sahip bireylerin de bulunması dikkat çekti. Bu bulgular, kolonial toplumun yalnızca etnik değil, aynı zamanda sosyal sınıf açısından da iç içe geçmiş bir yapı barındırdığını ortaya koyuyor.
Çalışmada yer alan bilim insanları, 8 yaşındaki çocuğun kemiklerinden elde edilen izotop verilerinin onun Amerika’da doğduğunu gösterdiğini belirtiyor. Çocuğun %25 ila %30 oranında Avrupa kökenli genetik izler taşıması ise, dönemin karma ilişkiler ağını daha da karmaşık hale getiriyor. Shroud içine sarılarak gömülen bu çocuğun, gable kapaklı bir tabutta bulunması, onun toplum içindeki statüsüne dair yeni sorular doğuruyor. Bu durum, o dönemde kölelik ile sözleşmeli işçilik arasındaki sınırların ne kadar bulanık olduğunu da yeniden gündeme taşıyor.
St. Mary’s City, 1634 yılında İngiliz kolonisi olarak kurulduğunda yaklaşık 300 yerleşimciye ev sahipliği yapıyordu. Bu yerleşimciler dini baskılardan kaçarak yeni bir hayat kurmayı hedeflemişti. Ancak yapılan DNA analizleri, bu topluluğun sandığından çok daha geniş bir genetik mirasa sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, yalnızca elit sınıfa ait bireylerin değil, aynı zamanda iş gücü olarak kullanılan göçmenlerin de bu mezarlık alanına gömüldüğünü belirledi. Bu durum, kolonial dönemin toplumsal sınırlarının modern anlamda katı ayrımlara dayanmadığını düşündürüyor.
Özellikle iki genç erkek bireyin İrlanda’dan yakın zamanda göç etmiş olmaları ve ağır fiziksel iş yüküne dair kemik izleri taşımaları, onların büyük olasılıkla sözleşmeli hizmetkârlar olduğunu gösteriyor. Bu bireylerin mezarlarında tabut bulunmaması ve zayıf sağlık koşulları, dönemin emek sistemine dair önemli ipuçları sunuyor. Buna karşılık, Brick Chapel içinde yer alan bazı mezarlar ise yüksek statülü ailelere ait ve kurşun tabutlar gibi dönemin seçkin gömü geleneklerini yansıtıyor.
Genetik veriler ayrıca, Maryland kolonisinin İngiltere ve Galler kökenli bireylerden oluştuğunu ve bu topluluğun günümüzde yaklaşık 1.3 milyon yaşayan akrabaya sahip olabileceğini ortaya koydu. Bu geniş genetik bağlantı ağı, özellikle Kentucky bölgesine yapılan göçlerle daha da yayılmış durumda. Araştırmacılar, bu bulgunun tarihsel göç hareketlerinin genetik izlerle doğrulanabileceğini göstermesi açısından önemli olduğunu vurguluyor.
Tüm bu bulgular, tarihsel kayıtlarla genetik verilerin birleştiğinde geçmişe dair çok daha net ve beklenmedik sonuçlar ortaya çıkarabileceğini gösteriyor. Özellikle Afrika kökenli bir çocuğun Avrupa kökenli bireylerle aynı mezarlıkta yer alması, o dönemde sosyal sınıf, etnik köken ve kölelik sistemlerinin bugünkü kadar keskin ayrımlara sahip olmadığını düşündürüyor. Ancak bu durum, çocuğun statüsünün tam olarak ne olduğu sorusunu hâlâ açık bırakıyor.
Kaynak: livescience.com - 8-year-old African American boy from Colonial Maryland found buried with white Colonists, and it's unclear if he was enslaved
Gökhan Yalta'nın Yorumu: Bu çalışma, kolonial dönem toplumlarının sanılandan çok daha karmaşık ve geçirgen bir yapıya sahip olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Özellikle DNA analizleriyle elde edilen veriler, tarih kitaplarında uzun yıllardır kabul gören basit anlatıları zorlayan bir tablo sunuyor. 8 yaşındaki bir çocuğun hem Afrika hem Avrupa kökenli genetik izler taşıması ve Avrupa yerleşimcilerle aynı mezarlık alanında bulunması, dönemin sosyal hiyerarşisinin düşündüğümüz kadar katı olmadığını gösteriyor. Ancak burada asıl kritik nokta, bu tür bulguların yalnızca geçmişi değil, aynı zamanda bugünün kimlik ve aidiyet tartışmalarını da yeniden düşünmeye zorlamasıdır. Genetik bilimin ilerlemesiyle birlikte tarih artık sadece yazılı belgelerden değil, doğrudan insan bedeninden okunabilir hale geliyor. Bu da gelecekte tarih yazımının çok daha çok katmanlı ve disiplinler arası bir yapıya evrileceğini gösteriyor.