77 Yıl Sonra Okyanusun Dibinde Bulundu

İkinci Dünya Savaşı sırasında kaybolan USS Johnston destroyeri, yaklaşık 77 yıl sonra Pasifik Okyanusu’nun 6.400 metreyi aşan derinliğinde bulundu. Uzun yıllardır nerede olduğu kesin olarak bilinmeyen savaş gemisi, yapılan yeni dalışlarla birlikte net şekilde tanımlandı. Geminin gövdesinde görülen “557” numarası, araştırmacıların bunun gerçekten USS Johnston olduğunu doğrulamasını sağladı.

Filipin Denizi’nin derinliklerinde yer alan batık, şimdiye kadar gerçekleştirilen en derin savaş gemisi incelemelerinden biri olarak kayıtlara geçti. Araştırma ekibi, özel denizaltı sistemleriyle gemiye ulaşarak köprü kısmını, torpido sistemlerini ve top yerleşimlerini ayrıntılı şekilde görüntüledi. Geminin bulunduğu ortamın aşırı soğuk ve yüksek basınçlı olması, yıllar boyunca büyük ölçüde korunmasına yardımcı oldu.

USS Johnston’ın hikayesi yalnızca kayıp bir savaş gemisinin bulunmasından ibaret değil. Aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı’nın en umutsuz çatışmalarından birinin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Geminin son görevi, ABD donanma tarihinin en dikkat çekici savunmalarından biri olarak kabul ediliyor.

Dev Japon Filosuna Karşı Verilen Mücadele

25 Ekim 1944 tarihinde USS Johnston, Filipinler yakınlarında görev yapan küçük Amerikan görev grubunun parçasıydı. “Taffy 3” adı verilen bu grup, uçak gemilerini korumakla yükümlüydü. Ancak beklenmedik şekilde çok daha büyük bir Japon filosunun saldırısıyla karşı karşıya kaldılar.

Japon filosunda ağır kruvazörler, destroyerler ve dünyanın en büyük savaş gemilerinden biri olan Yamato bulunuyordu. Yamato’nun taşıdığı 18 inçlik toplar dönemin en güçlü deniz silahları arasında gösteriliyordu. Buna rağmen USS Johnston’ın komutanı Ernest Evans geri çekilmek yerine doğrudan saldırı emri verdi.

Çatışma sırasında USS Johnston, Japon kruvazörü Kumano’ya ciddi hasar vermeyi başardı. Ancak gemi kısa süre sonra yoğun ateş altında kaldı. Defalarca vurulmasına rağmen mürettebat savaşmayı sürdürdü. Torpidolar tükendiğinde bile kalan toplarla ateşe devam edildi.

Çarpışma iki saatten fazla sürdü. Ağır hasar alan USS Johnston sonunda hareket kabiliyetini kaybetti. Komutan Evans, gemiyi terk etme emrini vermeden kısa süre önce ağır şekilde yaralanmıştı. Gemi kısa süre sonra okyanusun derinliklerine gömüldü. Gemide bulunan 327 personelden yalnızca 141’i kurtulabildi.

Komutan Ernest Evans’a daha sonra üstün cesareti nedeniyle Kongre Onur Madalyası verildi. ABD donanma tarihinde onun adı hâlâ büyük saygıyla anılıyor.

Okyanus Tabanındaki Sessiz Tanık

USS Johnston ilk kez 2019 yılında tespit edilmişti. Ancak o dönemde araştırmacılar bulunan batığın USS Johnston mı yoksa kardeş gemisi USS Hoel mi olduğunu netleştiremedi. Yeni keşif görevi ise bu belirsizliği tamamen ortadan kaldırdı.

Görevin başında eski donanma subayı ve kaşif Victor Vescovo yer aldı. Ekip, “Limiting Factor” isimli özel denizaltıyla yaklaşık sekiz saat süren dalışlar gerçekleştirdi. Bu operasyon sırasında elde edilen görüntüler, geminin beklenenden çok daha iyi durumda olduğunu ortaya koydu.

Batığın bazı bölümlerinde savaş sırasında oluşan hasarlar hâlâ açık biçimde görülebiliyor. Geminin gövdesindeki kırıklar, çatışmanın şiddetini bugün bile hissettiriyor. Araştırmacılar ayrıca sonar taramalarıyla bölgenin detaylı haritasını çıkardı.

Toplanan tüm veriler ABD Donanması’na teslim edildi. Araştırma ekibi, görev sonunda savaşta hayatını kaybeden denizciler için küçük bir anma töreni düzenledi. Destek gemisinden denize çelenk bırakıldı ve siren çalındı.

Tarihi Alan Olarak Korunuyor

USS Johnston batığı bugün resmi olarak koruma altında bulunuyor. ABD’nin 2004 yılında yürürlüğe giren yasaları, askeri batıklara izinsiz müdahaleyi yasaklıyor. Çünkü bu tür alanlar yalnızca tarihi eser değil, aynı zamanda savaş mezarı olarak kabul ediliyor.

Uzmanlara göre bu tür keşifler yalnızca askeri geçmişi anlamak açısından değil, bilim dünyası için de büyük önem taşıyor. Derin deniz teknolojilerinin gelişmesi sayesinde artık insanların ulaşamadığı noktalardaki tarihi kalıntılar ayrıntılı şekilde incelenebiliyor.

Pasifik’in binlerce metre altındaki bu gemi, onlarca yıl boyunca sessizce bekledi. Şimdi ise yeniden dünya gündemine taşınarak hem savaş tarihini hem de insan dayanıklılığını hatırlatan güçlü bir sembole dönüştü. Araştırmacılar önümüzdeki yıllarda bölgeye yeni dalışlar yapılabileceğini belirtiyor.

USS Johnston’ın keşfi, okyanusların hâlâ ne kadar büyük bir bilinmez taşıdığını da gösteriyor. Modern teknoloji sayesinde artık yalnızca yeni bölgeler keşfedilmiyor; geçmişin kaybolduğu düşünülen parçaları da yeniden gün yüzüne çıkıyor.

Kaynak: The Daily Galaxy Divers Found a Ship 21,000 Feet Beneath the Ocean After It Went Missing for 77 Years

Gökhan Yalta'nın Yorumu: USS Johnston’ın bulunması, savaş tarihine ilgi duyan insanlar için sıradan bir keşif değil. Çünkü burada mesele yalnızca paslanmış bir savaş gemisinin yerinin tespit edilmesi değil; insanların imkansız görünen şartlar altında nasıl kararlar verdiğinin yeniden hatırlanması. O dönemde Johnston mürettebatı karşılarındaki gücün farkındaydı ama geri çekilmek yerine saldırmayı seçti. Bugün bile bu kararın askeri çevrelerde konuşulmasının nedeni tam olarak bu. Ayrıca bu keşif, derin deniz araştırmalarının ne kadar ilerlediğini de gösteriyor. Geçmişte erişilmesi mümkün olmayan noktalar artık görüntülenebiliyor. Bu durum gelecekte daha fazla tarihi kalıntının bulunabileceğini düşündürüyor. Belki de okyanusların altında hâlâ keşfedilmeyi bekleyen yüzlerce savaş gemisi, ticaret rotası ve kayıp insan hikayesi bulunuyor. İnsanlık genellikle gökyüzüne bakıp bilinmeyeni arıyor ama aslında dünyanın en büyük gizemlerinden bazıları hâlâ denizlerin dibinde duruyor. USS Johnston da bunun en etkileyici örneklerinden biri oldu.