Zayıflama İlacı Wegovy İçin Körlük Alarmı

Son yılların en popüler kilo verme ilaçlarından biri olan Wegovy hakkında dikkat çekici bir araştırma yayımlandı. Bilim insanları, milyonlarca yan etki raporunu inceleyerek ilacın nadir görülen ancak ciddi sonuçlar doğurabilen bir göz rahatsızlığıyla bağlantılı olabileceğini açıkladı. Araştırmaya göre Wegovy kullanan bazı kişilerde “göz felci” ya da “göz inmesi” olarak da tanımlanan iskemik optik nöropati riskine dair güçlü sinyaller tespit edildi.

İskemik optik nöropati, göz sinirine giden kan akışının azalması veya tamamen kesilmesi sonucu ortaya çıkıyor. Bu durum bazı vakalarda ani ve kalıcı görme kaybına neden olabiliyor. Araştırmacılar, riskin oldukça nadir göründüğünü vurgulasa da dünya genelinde GLP-1 temelli kilo verme ilaçlarının kullanımının hızla artması nedeniyle bulguların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Milyonlarca Yan Etki Raporu İncelendi

Araştırma kapsamında bilim insanları, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) yan etki bildirim sisteminde yer alan verileri analiz etti. İncelenen dönem 2017 ile 2024 yılları arasını kapsıyor. Veri tabanında toplam 30 milyondan fazla yan etki bildirimi yer alırken, bunların yaklaşık 31 bininin semaglutid içeren ilaçlarla bağlantılı olduğu belirtildi.

Semaglutid, hem diyabet tedavisinde hem de kilo kontrolü amacıyla kullanılan GLP-1 ilaçlarının temel etken maddesi olarak biliniyor. Wegovy ve Ozempic aynı etken maddeyi paylaşmasına rağmen araştırmacılar, Wegovy için ortaya çıkan risk sinyalinin çok daha güçlü olduğunu açıkladı.

Çalışmada Wegovy ile bağlantılı 28 iskemik optik nöropati vakası rapor edilirken, Ozempic için bu sayı 47 olarak kaydedildi. Ancak Wegovy’nin kullanım süresinin daha kısa olmasına rağmen risk oranının istatistiksel olarak çok daha yüksek çıkması dikkat çekti.

Araştırmacılara göre Wegovy kullanan kişilerde göz siniri hasarıyla bağlantılı risk sinyali, beklenenden yaklaşık 75 kat daha yüksek göründü. Ozempic için bu oran yaklaşık 19 kat seviyesinde hesaplandı. Ağız yoluyla alınan semaglutid tableti Rybelsus için ise hiçbir vaka bildirilmedi.

Çalışmanın yayımlandığı British Journal of Ophthalmology dergisine göre özellikle erkek kullanıcılar arasında risk sinyalinin daha yüksek olduğu görüldü. Erkeklerde Wegovy ile ilişkili risk oranı beklenen seviyenin 116 katına kadar çıktı.

Uzmanlar Neden Wegovy’den Şüpheleniyor?

Araştırmacılar, Wegovy’nin daha yüksek dozlarda uygulanmasının bu farkta etkili olabileceğini düşünüyor. Wegovy genellikle Ozempic’e kıyasla daha yüksek dozlarda reçete ediliyor ve enjeksiyon yoluyla uygulanıyor. Bu durum ilacın vücutta daha hızlı ve yoğun etki göstermesine neden olabiliyor.

Bilim insanlarına göre yüksek doz semaglutid kullanımı bazı kişilerde tansiyon düşüşü, sıvı kaybı ve otonom sinir sistemi dengesizlikleri yaratabilir. Bu etkilerin de göz sinirine giden kan akışını azaltabileceği değerlendiriliyor.

Ancak uzmanlar, mevcut verilerin doğrudan neden-sonuç ilişkisini kesin olarak kanıtlamadığını özellikle vurguluyor. Çünkü FDA yan etki bildirim sistemi bazı önemli sınırlamalara sahip. Bildirimler gönüllü olarak yapıldığı için gerçek vaka sayısı tam olarak bilinmiyor. Ayrıca hastaların sağlık geçmişi ve mevcut hastalıkları gibi kritik bilgiler her zaman detaylı şekilde kaydedilmiyor.

Buna rağmen araştırmacılar, ortaya çıkan sonuçların göz ardı edilmemesi gerektiğini düşünüyor. Çünkü GLP-1 ilaçlarının kullanım alanı giderek genişliyor. Başlangıçta yalnızca tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan bu ilaçlar artık obezite tedavisinde de yaygın şekilde reçete ediliyor.

Son dönemde yapılan bazı araştırmalar, GLP-1 ilaçlarının kalp-damar hastalıkları, felç ve hatta bunama riskini azaltabileceğini öne sürüyor. Bu nedenle uzmanlar önümüzdeki yıllarda bu ilaçların kullanımının daha da artmasını bekliyor.

Ancak kullanım alanı genişledikçe nadir görülen yan etkilerin ortaya çıkma ihtimali de artıyor. Özellikle göz sağlığıyla ilgili komplikasyonların daha dikkatli takip edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Araştırmacılar ayrıca çocuklarda obezite tedavisi için GLP-1 ilaçlarının kullanımının tartışılmaya başlanmasının da önemli bir konu olduğuna dikkat çekiyor. Çünkü daha genç yaşta başlayan uzun süreli kullanımın ilerleyen yıllarda farklı yan etkiler oluşturup oluşturmayacağı henüz tam olarak bilinmiyor.

Öte yandan bazı uzmanlar, aynı ilaçların yaşa bağlı sarı nokta hastalığı ve göz iltihapları gibi bazı rahatsızlıklarda olumlu etkiler gösterebileceğini ifade ediyor. Bu durum, semaglutid temelli ilaçların etkilerinin oldukça karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.

Yeni araştırma, özellikle hızlı kilo verme trendinin yaygınlaştığı günümüzde dikkat çekici bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Çünkü son yıllarda kilo verme ilaçları yalnızca tıbbi zorunluluk nedeniyle değil, estetik amaçlarla da yoğun şekilde kullanılmaya başladı.

Uzmanlar, bu tür ilaçların mutlaka doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguluyor. Özellikle ani görme kaybı, bulanık görme veya göz ağrısı gibi belirtilerin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden tıbbi destek alınması gerektiği belirtiliyor.

Gelişmeler, modern Sağlık sektöründe hızla yaygınlaşan yeni nesil kilo verme tedavilerinin uzun vadeli etkilerinin hâlâ tam olarak bilinmediğini gösteriyor.

Kaynak: sciencedaily.com - Wegovy linked to rare “eye stroke” that can cause sudden blindness

Gökhan Yalta'nın Yorumu: Bana göre bu haberin en önemli tarafı, modern ilaç kullanımındaki hızın bazen bilimsel temkinin önüne geçebilmesi. Wegovy gibi ilaçlar kısa sürede inanılmaz popüler hale geldi. Özellikle sosyal medyada ve ünlüler arasında yayılan “hızlı kilo verme” kültürü, bu ilaçları neredeyse bir yaşam tarzı ürününe dönüştürdü. Oysa burada doğrudan insan metabolizmasını değiştiren güçlü ilaçlardan söz ediyoruz. Araştırmada ortaya çıkan göz siniri riski çok nadir olabilir ama kalıcı körlük ihtimali bile tek başına ciddiye alınması gereken bir konu. Ayrıca bu durum bize şunu da gösteriyor: Bir ilacın kısa vadeli başarısı, uzun vadede tamamen güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Özellikle yeni nesil obezite ilaçlarının etkileri yıllar içinde daha net anlaşılacak gibi görünüyor. Bana göre insanlar kilo verme konusunda giderek daha hızlı sonuç isteyen bir noktaya geldi ve bu durum sağlık risklerinin bazen ikinci plana atılmasına neden oluyor. Önümüzdeki yıllarda bu ilaçların faydaları kadar yan etkileri de çok daha yoğun şekilde tartışılacak gibi görünüyor. Özellikle genç yaşta kullanımın yaygınlaşması, sağlık sistemleri açısından yeni etik ve tıbbi soruları gündeme getirebilir.