Roma York'unda Şaşırtıcı Keşif: Bebek Mezarlarından Çıkan Nadir Mor Kumaşlar!

York Üniversitesi tarafından yapılan açıklamaya göre araştırmacılar, Roma dönemine ait iki bebek mezarında oldukça nadir görülen boyalı mor tekstil izleri tespit etti. "Tyrian moru" (Sur moru) olarak bilinen ve binlerce deniz salyangozunun ezilmesiyle elde edilen bu son derece pahalı boya, antik dünyada genellikle imparatorlar, kraliyet ailesi ve aristokrasi üyeleri için ayrılmıştı.

Alçı Sayesinde Korunan 1700 Yıllık Sır

Yaklaşık 1.700 yıl önce ölen ve şu anda York Museums Trust koleksiyonlarında bulunan iki küçük çocuğun bedenlerine sarılmış giysilerde bu özel boyanın varlığı saptandı. Roma defin geleneklerine göre, kefenlenmiş küçük bedenlerin üzerine dökülen sıvı alçı (jips), sertleştiğinde altındaki kumaşın rengini ve dokusunu koruyarak kimyasal analizlerin yapılabilmesine olanak sağladı. Bu keşif, Roma York'unda (Eboracum) bazı sakinlerin en lüks emtialara erişimi olduğunu kanıtlayan ilk tekstil bulgusudur.

Bulgu, sadece lüks kullanımıyla değil, aynı zamanda Roma toplumunun çocuk ölümlerine bakış açısını sorgulatmasıyla da önem taşıyor. Akademisyenler şimdiye kadar Romalıların bebek ölümleri için dışa dönük bir yas tutmadıklarını varsayıyordu. Ancak York Üniversitesi'nden arkeolog Maureen Carroll, bu keşfin Roma York'unda çocuklara verilen değeri ve trajik durumlarda ailelerin bebeklerine mümkün olan en iyi vedayı sunma isteğini gösterdiğini vurguluyor.

Gökhan Yalta'nın Profesyonel Yorumu

Bu keşif, arkeolojik verilerin bazen sosyolojik teorileri nasıl altüst edebileceğinin harika bir örneği. "İmparatorluk Moru" gibi gramı altından değerli bir boyanın bebek mezarlarında kullanılması, Roma toplumunda ailenin ve çocuk kaybının sanılandan çok daha derin bir duygusal karşılığı olduğunu gösteriyor. Ayrıca, sıvı alçı kullanımı gibi defin tekniklerinin tesadüfen de olsa modern bilime binlerce yıl sonrasına veri aktarması, arkeolojinin koruma odaklı gücünü bir kez daha kanıtlıyor. York gibi bir lejyon merkezinde bu düzeyde bir lüksün varlığı, bölgenin o dönemdeki ekonomik refahını da gözler önüne seriyor.

Kaynak: University of York, Seeing the Dead Project. (2026). Infants from Roman York Buried in Rare Purple Textiles. Archaeology Magazine.